-
Szukaj
Szukanie zaawansowane

Światło wpływa na nastrój



Witraż w Domu Towarowym Braci Jabłkowskich w Warszawie, foto: gdziebylec.plŚwiatło wpływa na nastrój, usposobienie do życia i innych ludzi, wiarę w siebie i powodzenie naszych przedsięwzięć. Potrafi też rozbudzić lub wzmocnić wiarę w zjawiska nadprzyrodzone. Można powiedzieć, że promień światła to palec mistyki i transcendencji, wskazujący nam miejsca, gdzie poczujemy się lepsi i mocniejsi, gdzie odczujemy kosmiczne wsparcie mocy innego świata.

Tę właściwość i siłę światła znać musieli od wieków fundatorzy, architekci i budowniczy kościołów a przede wszystkim biskupi i proboszczowie. Ci ostatni decydowali się gromadzić potężne fundusze, często pozornie przekraczające możliwości danej parafii czy diecezji, by mogły powstać świątynie – strzeliste, piękne, tajemnicze i strojne w najróżniejsze detale architektoniczne i elementy wystroju wnętrz – przyciągające wiernych i dające zapomnienie od codziennych trosk.

Chyba najpopularniejszym w Polsce typem świątyni katolickiej i świątyni w ogóle, jest gotycka lub neogotycka, podłużna, ceglana bryła o układzie bazylikowym lub pseudobazylikowym – środkowa nawa wyższa od bocznych, z oknami, ewentualnie ślepymi blendami ponad dachem naw bocznych lub bez okien. Jednonawowe wcale nie muszą być skromniejsze, jeśli stanowią mieszankę stylów nakładanych na siebie w kolejnych przebudowach. Gotycka bryła jest czasem wręcz upstrzona z zewnątrz łukami przyporowymi, maswerkami, wimpergami, rozetami, żabkami, sterczynami i bogato rzeźbionymi portalami, tym bogatszymi, im większa ranga świątyni lub fantazja projektanta.

Charakterystyczne są tu także witraże – bardzo specyficzne dzieła sztuki, pełniące jednocześnie wiele funkcji. Stanowią punkt graniczny między sferą zewnętrzną – profanum i wnętrzem świątyni – sakrum. Osłabiają siłę promieni słonecznych, nie dopuszczając większości z nich dostępu do świątyni a czerpiąc z nich niejako paliwo dla własnego piękna. Bez światła nie da się podziwiać witraży. Bez witraży światło słoneczne nie może ujawnić wiernym pełni drzemiącego w nim „talentu”.

Witraże w kościele w Opatówku, foto: Jadwiga Miluśka-StasiakWitraże w kościele w Opatówku, foto: Jadwiga Miluśka-StasiakWitraż przedstawiający św. Tomasza w katedrze św. Mikołaja w Kaliszu, foto: gdziebylec.plDla wiernych zgromadzonych na mszy pod koniec XIX w. a tym bardziej w XIV stuleciu, witraż musiał być namiastką cudu, skoro i dziś nie możemy się nadziwić maestrii ich wykonania i z otwartymi ustami i zadartą głową wpatrujemy się zachwyceni  w barwne postacie świętych, Maryi, stacje drogi krzyżowej lub panoramy najstarszych polskich miast.

Takimi skarbami obdarzeni są nie tylko mieszkańcy Krakowa, Poznania, Kalisza czy Włocławka – prastarych siedzib arcybiskupich i biskupich. Urzekające feerią barw zabytkowe witraże spotykamy także w mniejszych miejscowościach, np.: Opatówku, Turku (Wielkopolska), Żyrardowie (Mazowsze), Białogardzie, Górzycy, Lęborku, Łęknie, Runowie, Szczecinku, Trzebiatowie (Pomorze), Łańcucie (Podkarpacie) czy Żorach (Górny Śląsk).

Najsłynniejszym wykonawcą witraży była krakowska pracownia Stanisława Gabryela Żeleńskiego, brata  Tadeusza „Boya”, prowadzona po jego śmierci nadal z wielkimi sukcesami przez wdowę Izę z Madeyskich Żeleńską i syna Adama. Najwybitniejszymi projektantami byli bezspornie Stanisław Wyspiański, Józef Mehoffer, Stefan Matejko i Karol Frycz. Ich dzieła można podziwiać także w Muzeum Witrażu, które mieści się w tej samej kamienicy przy al. Krasińskiego 23, w której działał od 1902 r. Krakowski Zakład Witrażów S.G. Żeleński. W Warszawie prym wiódł zakład Władysława Skibińskiego przy ul. Siennej 5/7, który wykonał m. in. witraże podziwiane do dziś w dawnym Domu Towarowym Braci Jabłkowskich – obecnie księgarni Traffic. Warto dodać, że dzieła polskich witrażystów zdobią także budowle zagraniczne – choćby łacińskie katedry Lwowa i Fryburga.

Wybrane fotografie pochodzą z obiektów: Dom Towarowy Braci Jabłkowskich w WarszawieDom Towarowy Braci Jabłkowskich, Kościół pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Opatówku (Wielkopolska)Kościół pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa, Bazylika kolegiacka pw. Wniebowzięcia NMP - Sanktuarium św. Józefa w KaliszuBazylika kolegiacka pw. Wniebowzięcia NMP - Sanktuarium św. Józefa, Katedra św. Mikołaja Biskupa w KaliszuKatedra św. Mikołaja Biskupa, Bazylika katedralna pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi PannyBazylika katedralna pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny.

Komentarze i oceny

średnia ocena ogólna: 5
24 Września 2012r. o 14:14
Warto zadbac o te budowle i zastanowic sie dlaczego brakuje dachu nad glowa wielu osobom. http://wiecznaplaneta.pl
ocena ogólna
31 Sierpnia 2012r. o 21:21
kruche arcydzieła,zawsze podobały mi się kolorowe witraże.
ocena ogólna
28 Sierpnia 2012r. o 14:14
Witraże zawsze mnie zachwycały. W Polsce mamy ich naprawdę wiele, jest czym się chwalić :)
ocena ogólna
 

Dodaj komentarz

Zaloguj się tutaj


 
 -

Właściciel serwisu:                   Wszelkie prawa zastrzeżone. Copyright 2010-2017 © gdziebylec.pl – cała Polska w kieszeni           Developed by:   Projektowanie stron WWW