-
Szukaj
Szukanie zaawansowane

Pelplińska biblia - najcenniejsza książka



Jedyny w swoim rodzaju pelpiński egzemplarz Biblii Gutenberga, źródło: Urząd Miasta i Gminy Pelplin (www.pelplin.pl)Matowe kartki w słomkowym kolorze, solidna skórzano-drewniana oprawa, półprzezroczyste znaki wodne, zamknięcie na pas z klamrą. I to nie wszystko… Dlaczego pelpliński egzemplarz biblii Gutenberga jest najcenniejszą książką na świecie?

Wynalezienie pisma drukowanego, czyli ruchomej czcionki, prasy drukarskiej i maszynki do odlewania czcionek przypisuje się Janowi Gutenbergowi. Ponad 500 lat temu, dzięki temu wynalazkowi stał się wydawcą, a produkcję rozpoczął od tak zwanej 42-wierszowej Biblii Gutenberga. W latach 1452-1455 w Moguncji powstało około 180 egzemplarzy tego dwutomowego arcydzieła, drukowanego pismem gotyckim po łacinie, którym posługiwali się wówczas zakonnicy przepisujący księgi.

Skórzana oprawa biblii prezentuje się znakomicie, źródło: Muzeum Diecezjalne w Pelplinie (www.muzeum.pelplin.diecezja.org)

 

Biblia nie dla wszystkich
Do dziś zachowało się 48 sztuk Biblii Gutenberga - 36 na papierze, a 12 na pergaminie. Większość jest w różnym stopniu uszkodzona, lecz każdy egzemplarz uważany jest za arcydzieło sztuki typograficznej o bezcennej wartości. Najwięcej cennych egzemplarzy znajduje się w Niemczech (12), USA (11), Wielkiej Brytanii (8), Francji (4), po dwa w Hiszpanii, Rosji i Watykanie, po jednym w Austrii, Belgii, Danii, Japonii, Portugalii i Szwajcarii. Jeden egzemplarz XV-wiecznego arcydzieła ma również Polska. Dwutomową wersję na papierze, mającą oryginalną XV-wieczną oprawę (wykonaną przez słynnego introligatora, mistrza Henryka Costera z Lubeki), można oglądać w Muzeum Diecezjalnym w PelplinieMuzeum Diecezjalne w Pelplinie. Biblia pelplińska składa się z 641 papierowych kart, obustronnie zadrukowanych literami wzorowanymi na piśmie z gotyckich rękopisów. Układ tekstu na stronie w jest 2-kolumnowy (o wymiarach 285 mm x 85 mm), zawierających 40-42 wiersze. Oprawa składa się z dwóch dębowych desek powleczonych kozią skórą, ma też okucia i klamry na skórzanych pasach. W polskim egzemplarzu brakuje tylko ostatniej strony (Apokalipsy). Wyjątkowością polskiej księgi jest plamka-znamię na 46. stronie. Powstała ona w wyniku wypadnięcia z kasetki ruchomej czcionki, posmarowanej czarną farbą. To dowód na posługiwanie się przez mogunckiego drukarza ruchomymi czcionkami, a nie matrycą.

Wielkie podróże księgi
Biblia została nabyta przez Mikołaja Chrapickiego, biskupa chełmińskiego, a następnie podarowana franciszkanom z lubawskiego zakonu. Po jego sekularyzacji, w 1833 roku, krajowy egzemplarz trafił do biblioteki seminaryjnej w Pelplinie. W 1929 r. księdze groziła sprzedaż za granicę, w celu uzyskania funduszy na remont katedry i rozbudowę seminarium. Nie doszło do tego w wyniku protestu społeczeństwa, towarzystw bibliofilskich i prasy. Wybuch II wojny światowej stworzył nowe zagrożenie. Biblię zamknięto w skórzanej walizie, wykonanej specjalnie na zamówienie. Walizkę przewieziono do Warszawy, potem do Budapesztu, Paryża i Londynu. Ostatecznie trafiła na inny kontynent - do Kanady. Zdeponowana w oddziale Banku of Montreal w Ottawie przeleżała do 1958 r. Do kraju powróciła rok później i została przekazana prawowitemu właścicielowi - bibliotece Seminarium Duchownego w Pelplinie.

Jedna z kart biblii w Pelplinie, źródło: Muzeum Diecezjalne w Pelplinie (www.muzeum.pelplin.diecezja.org)Fac simile czyli "czyń podobnie"
Pięć milionów dolarów zapłacili w 1989 roku Japończycy za oryginalny egzemplarz Biblii Gutenberga. Od tamtej pory księga nie pojawiła się już na aukcjach. Aż 50 tysięcy złotych trzeba zapłacić za faksymilowy (faksymile - łac. fac simile = czyń podobnie) egzemplarz Biblii Gutenberga, wydrukowany przez Wydawnictwo Diecezji Pelplińskiej Bernardinum przy współpracy z japońskimi naukowcami z tokijskiego Uniwersytetu Keio. Każdy z numerowanych egzemplarzy otrzymał certyfikat autentyczności. Przed nielegalnym skopiowaniem księgę zabezpieczono m.in. specjalną farbą, a matryce po zakończeniu druku zostały komisyjnie zniszczone. Biblia wydana została w dwóch tomach, w nakładzie zbliżonym do tego, jaki wykonał Gutenberg - 198 numerowanych egzemplarzy. Pierwszy egzemplarz wręczyła delegacja Diecezji Pelplińskiej Ojcu Świętemu Janowi Pawłowi II w Rzymie z okazji 25-lecia Jego pontyfikatu. Dwa woluminy stanowiące komplet, opatrzone nr 42 i będące wierną kopią oryginalnego inkunabułu, zostały przekazane Bibliotece Narodowej.

 

A w Pelplinie…
Będąc w Pelplinie oprócz Muzeum DiecezjalnegoMuzeum Diecezjalne w Pelplinie, w którym obejrzymy biblię, warto też zobaczyć:
•    Bazylikę katedralną Wniebowzięcia Najświętszej Maryi PannyBazylika katedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny z dobrze zachowanymi gotyckimi portalami, sklepieniami i stallami w południowej nawie bocznej oraz ołtarz główny i boczne.
•    Kościół pw. Bożego CiałaKościół pw. Bożego Ciała
•    Górę Jana Pawła IIGóra Jana Pawła II – miejsce z 33-metrowym KrzyżemKrzyż na Górze Jana Pawła II, przy którym Jan Paweł II podczas wizyty w Polsce w 1999 r. sprawował mszę.

Komentarze i oceny

średnia ocena ogólna: 4.6
13 Sierpnia 2011r. o 01:29
ocena ogólna
28 Maja 2011r. o 16:38
ciekawe miejsce warte do odwiedzinie :)
ocena ogólna
31 Stycznia 2011r. o 18:52
hm.....jest super :))
ocena ogólna
21 Stycznia 2011r. o 19:38
Piękna!
ocena ogólna
1 Stycznia 2011r. o 09:59
ocena ogólna
 

Dodaj komentarz

Zaloguj się tutaj


 

Galeria


 -

Właściciel serwisu:                   Wszelkie prawa zastrzeżone. Copyright 2010-2018 © gdziebylec.pl – cała Polska w kieszeni           Developed by:   Projektowanie stron WWW