-
Szukaj
Szukanie zaawansowane

 

Zdjęcia miasta

Brak zdjęć

Dodaj zdjęcia
 

Polecane obiekty


aby polecić obiekt musisz być zalogowanym
 

Wydarzenia

w najbliższym czasie brak zarejestrowanych wydarzeń


Dodaj wydarzenie
Pokaż więcej wydarzeń w tym mieście
Biłgoraj
gmina Biłgoraj, powiat biłgorajski, województwo lubelskie
www.bilgoraj.pl
Fakty
  • • Region biłgorajski należy do najcieplejszych i najsłoneczniejszych w Polsce.
  • • Do XIX w. w Biłgoraju produkowane było słynne w całej Polsce zielone piwo biłgorajskie – podobno jeden z ulubionych napojów królowej Marysieńki Sobieskiej. Niestety, receptura zaginęła.
  • • Do początku XX w. mieszkańcy Biłgoraja nosili tradycyjny strój nazywany biłgorajsko-tarnogrodzkim, uważany jest za jeden z najbardziej zbliżonych do dawnych strojów słowiańskich. Męskie spodnie nazywano potocznie wściekłymi portkami, z powodu dokuczliwego uwierania przez zanieczyszczone lniane płótno, z którego były szyte. Reprezentacyjne sukmany szyto z wełny czarnych owiec, tak twardej i gęstej, że namokniętą sukmanę można było postawić w pozycji pionowej.
  • • Sitarze, charakterystyczna dla Biłgoraja grupa zawodowa, mieli swój tajny język, używany podczas wyjazdów handlowych. Niestety, ilość wyrażeń jest nieokreślona, gdyż sitarze wymarli – znane jest jedynie kilkadziesiąt słów. Można je znaleźć m.in. na stronie: www.bilgoraj.lbl.pl/hist/tajny_jezyk.php
  • • Z Biłgorajem związany jest znany pisarz Isaac Bashevis Singer – laureat nagrody Nobla. Z Biłgoraja pochodziła jego matka Baszewa, a on sam mieszkał tu w latach 1917-1921 i 1922. O ukochanym mieście traktuje debiutanckie opowiadanie pt. „Na starość”. Z Biłgoraja pochodzili również rodzice znanego amerykańskiego aktora Harvey Keitela.
  • • W Biłgoraju urodzili się m.in. Karolina Gorczyca (aktorka), Janusz Palikot (polityk), Henryk Wujec (działacz opozycji w czasach PRL) oraz Stefan Knapp (znany artysta-plastyk, którego malowidła zdobią m.in.: londyńskie lotnisko Heathrow, siedzibę ONZ w Genewie oraz dwie stacje warszawskiego metra).
  • • Na biłgorajskim torze kartingowym wielokrotnie startował Robert Kubica, kierowca rajdowy, pierwszy w historii Polak startujący w Formule 1, a jednocześnie pierwszy, który stanął na najwyższym stopniu podium podczas Grand Prix Formuły 1.
Informacje praktyczne

• Do Biłgoraja można dojechać m.in. jedną z dwóch dróg wojewódzkich: nr 835 (łączącej miasto z Lublinem, Rzeszowem i Przemyślem) oraz nr 858 (łączącej z Zamościem i Stalową Wolą). Ok. 5 km na południe od granic miasta droga nr 835 łączy się z drogą nr 853, łączącą Biłgoraj z Tomaszowem Lubelskim. Najbliższa droga krajowa znajduje się 17 km na północ od miasta, na odcinku łączącym Zamość z Kraśnikiem (droga nr 74).

• Biłgorajski dworzec PKS obsługuje bezpośrednie połączenia m.in. z Chełmem, Zamościem, Lublinem, Warszawą, Krakowem, Rzeszowem i Łodzią.

• Do miasta można się dostać także jednym z licznych busów komunikacji prywatnej. Rozkłady jazdy: www.anmar.info.pl/rozklady.html www.misura.com.pl/krajowe.php www.autonaprawa.go3.pl/rozklad.php www.bilgorajwtle.pl/rozklad.php

• Powiatowy Ośrodek Informacji Turystycznej znajduje się przy ul. Kościuszki 41/43, tel: +48846880000, poitbilgoraj@interia.pl

Wydarzenia cykliczne
• Pożegnanie sitarzy „Żałosne”

- maj/czerwiec

• Dni Biłgoraja

- czerwiec

• Ogólnopolski Rajd Samochodowy „Brzegami Łady i Tanwi”

- czerwiec

• Ogólnopolskie Zawody Kartingowe

- czerwiec

• Ogólnopolski Wyścig Kolarski po Ziemi Biłgorajskiej

- czerwiec

• Ogólnopolski Zlot Motocyklowy Roztocze-Biłgoraj

- lipiec

• Powitanie sitarzy „Radosne”

- wrzesień

• Dni Singera

- wrzesień

• Ogólnopolskie Spotkania z Poezją Śpiewaną i Piosenką Autorską

- wrzesień

• Ogólnopolski Bieg Uliczny po Ziemi Biłgorajskiej

- wrzesień

• Jesień z Muzyką i Teatrem na Kresach

- listopad

Opis

Biłgoraj leży w południowej części województwa lubelskiego, na pograniczu Roztocza Środkowego. Miasto znajduje się na wschodnim skraju jednej z bezleśnych wysp Puszczy Solskiej. Obok Zamościa jest najważniejszym miastem w południowej części województwa.

Przez Biłgoraj przepływają cztery niewielkie rzeki dorzecza Wisły: Biała Łada, Czarna Łada, Osa oraz Próchnica. Na terenie miasta znajdują się także stawy rybne oraz rekreacyjny zalew. Tereny zielone to w większości lasy, łąki oraz ogrody działkowe, parki i skwery miejskie.

Do ważnych atutów należy także bezpośrednie sąsiedztwo Roztoczańskiego Parku Narodowego, a także bliskie położenie parków krajobrazowych: Lasów Janowskich, Szczebrzeszyńskiego, Puszczy Solskiej oraz Krasnobrodzkiego oraz rezerwatów.

W rezerwacie „Obary”, największym na tym terenie chronionym torfowisku wysokim, można zaobserwować m.in.: głuszce, jarząbki, cietrzewie i żurawie, a także rzadkie gatunki roślin jak: turzyca bagienna, gnidosz królewski, bagnica torfowa, rosiczka okrągłolistna i długolistna. Jest to jedno z ostatnich, najdalej wysuniętych na południe reliktowych zbiorowisk roślinności borealnej i atlantyckiej. Inne rezerwaty przyrody to m.in. „Czartowe Pole”, obejmujące dolinę rzeki Sopot, „Nad Tanwią” – rezerwat ścisły nad rzeką Tanwią i jej dopływem – Jeleniem oraz „Szum” – rezerwat krajobrazowy, obejmujący przełomowy odcinek rzeki Szum. Charakterystyczne dla wszystkich rezerwatów są liczne progi skalne i kaskady, małe wodospady zwane „szumami”.

W okolicy znajduje się także ostoja danieli i muflonów, hodowanych i wypuszczanych na wolność w celu ratowania przed wyginięciem tych gatunków zwierząt.

Biłgoraj jest ważnym ośrodkiem przemysłowym, jednym z największych w województwie lubelskim. Swoją siedzibę ma tu m.in. jeden z największych producentów mebli w kraju – Black Red White, a także największy producent win w Europie Środkowej – Ambra. W mieście znajdują się również dwie szkoły wyższe – Filia Uniwersytetu im. Marii-Curie Skłodowskiej i Kolegium Pracowników Służb Społecznych. Biłgoraj jest jednym z czterech miast w Polsce, gdzie swoją siedzibę ma „Wioska Dziecięca SOS” – osiedle domków jednorodzinnych dla rodzin zastępczych. Została ona założona w latach 80. jako pierwsza w kraju.

Obecnie w mieście planowana jest budowa dużego centrum rekreacyjnego, które ma architekturą naśladować XIX-wieczny Biłgoraj (miałby tu istnieć park wodny, duża hala sportowa i inne podobne obiekty).

Miasta partnerskie Biłgoraja to: Nowowołyńsk (Ukraina), Bilina (Czechy), Crailsheim (Niemcy), Kelme (Litwa) oraz Stropkov (Słowacja).

Historia

Według legendy w XIV w. na miejscu obecnego Biłgoraja rozegrała się zwycięska potyczka z Tatarami. Na jej pamiątkę pozostawiono kamień z napisem: „Tu bił się Goraj”. Podczas ulewnych deszczy zatarły się słowa „tu” i „się”, zaś pozostałe wyrażenie przyjęto za nazwę powstałego później miasta. Najprawdopodobniej jednak słowo Biłgoraj (dawniej Biełgoraj) jest nazwą topograficzną. Oznacza ono zalesione wzniesienie nazywające się Biały Goraj, na którym w latach 70. XVI w. zostało założone miasto. Na miejsce lokacji miał wpływ m.in. układ rzek, ułatwiający ewentualną obronę. Biłgoraj został otoczony wałami, parkanem i basztami, jednak ponieważ szybko rozwijające się miasto nie mieściło się wewnątrz tych umocnień, wkrótce powstały trzy przedmieścia: tarnogrodzkie, lubelskie i zamojskie. Przebiegał tędy szlak handlowy z Lublina do Jarosławia, miasto zostało połączone drogami z Zamościem, Krzeszowem i Lublinem. Pod koniec XVI w. Biłgoraj zajmował 9. miejsce pod względem wielkości w Małopolsce.

Już w XVII w. Biłgoraj był znanym ośrodkiem sitarskim, włosiankarskim (wytwarzanie siatek z włosia końskiego) i łubiarskim (wycinanie drewnianych łubów na ramy do sit). Biłgorajskie sita były sprzedawane w Rosji, Niemczech, Francji, Turcji, Persji, a sitarze, którzy w XVII i XVIII w. stanowili 90% mieszkańców miasta dorabiali się nieraz ogromnych majątków.

Jak wiele innych polskich miast, Biłgoraj był w tym czasie wielokrotnie niszczony i palony przez Kozaków, Tatarów i Szwedów. Na przełomie XVIII i XIX wieku ludność Biłgoraja liczyła ok. 3 tys. mieszkańców, ale już w drugiej połowie XIX w. wzrosła dwukrotnie, co sprawiło, że miasto zajmowało trzecie miejsce (po Lublinie i Hrubieszowie) w guberni lubelskiej.

W 1806 właścicielem Biłgoraja został Stanisław Nowakowski. Wybudował on okazałą rezydencję z parkiem, oczkiem wodnym z gondolami i amfiteatrem, wzorowaną na Pałacu Łazienkowskim. W tej chwili znajduje się tam tzw. „Małpi Gaj”. Nowakowski zapraszał do Biłgoraja wybitne postacie tamtego okresu, m.in. Jana Henryka Dąbrowskiego, księcia Józefa Poniatowskiego, Cypriana Godebskiego, podobno gościł tutaj nawet Napoleon Bonaparte. Po upadku powstania styczniowego, Biłgoraj został sprzedany rządowi rosyjskiemu i zaczął pełnić funkcję miasta powiatowego.

W dwudziestoleciu międzywojennym Biłgoraj powoli podniósł się z porozbiorowego upadku. Powstawały nowe miejsca pracy, miasto zelektryfikowano i rozbudowano. Wraz z wybuchem wojny, we wrześniu 1939 r., hitlerowcy doszczętnie spalili i zbombardowali miasto, zginęło wielu ludzi i żołnierzy, Biłgoraj poniósł wówczas ogromne straty – był najbardziej zniszczonym miastem w województwie. 15 i 16 września odbyła się tzw. „bitwa o Biłgoraj” – w mieście i okolicach trwały ciężkie walki. Na Biłgoraj kilkakrotnie nacierały oddziały niemieckie, aż w końcu zgodnie z paktem Ribbentrop-Mołotow miasto znalazło się pod okupacją radziecką, a następnie, na skutek zmian wprowadzonych do paktu, żołnierze Armii Czerwonej wycofali się z miasta i Biłgoraj znalazł się na terenie Generalnego Gubernatorstwa.

Podczas okupacji niemieckiej Biłgoraj znalazł się w zasięgu powstania zamojskiego – w okolicy działały liczne oddziały partyzanckie – głównie AK, BCh i AL. Ich liczebność w okolicznych lasach była tak wielka, że niemieccy okupanci byli w mieście praktycznie zamknięci – z innymi rejonami kraju komunikowali się za pomocą silnie bronionych konwojów, dojeżdżających do Biłgoraja, oraz lotnictwa. Samo miasto, położone wśród lasów Puszczy Solskiej stanowiło bardzo ważny punkt strategiczny, było siedzibą obwodu w inspektoracie zamojskim AK.

Od kwietnia 1944 r. w Biłgoraju działał też obóz przejściowy dla partyzantów schwytanych w toku akcji „Sturmwind II”. W lipcu 1944 r., w lesie Rapy na peryferiach miasta, Niemcy rozstrzelali kilkudziesięciu żołnierzy AK i BCh, schwytanych podczas bitwy pod Osuchami – największej bitwy partyzanckiej wojny. Niedługo później Biłgoraj został wyzwolony przez Armię Czerwoną i radziecki oddział partyzancki. Zniszczenia wojenne sięgały 80%, zginęła także połowa ludności.

Po zakończeniu okupacji niemieckiej w mieście utworzono delegaturę Rządu RP na emigracji , która z czasem została zlikwidowana, a władza znalazła się w rękach Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej, powołanego przez Bolesława Bieruta. Do 1945 roku w Biłgoraju wciąż trwały zamieszki – komunistyczna władza zwalczała byłych żołnierzy AK, za co oddziały wciąż funkcjonującego polskiego podziemia kilkakrotnie przeprowadziły nieudane ataki na komendę MO, skutkujące wieloma ofiarami w ludziach.

Po wojnie miasto zaczęło się intensywnie rozwijać. W latach 70. stało się największym ośrodkiem przemysłowym w województwie zamojskim, do którego należało w latach 1975-1998. W 1978 r., w rocznicę 400-lecia powstania miasta Biłgoraj został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.

Polecane obiekty
  • skansen Zagroda Sitarska
  • Muzeum Regionalne
  • kościół pw. Trójcy Świętej Wniebowzięcia NMP z pierwszej połowy XVII w.
  • kościół pw. św. Jerzego z drugiej połowy XVII w.(dawna cerkiew)
  • franciszkański zespół poklasztorny – kościół z początku XX w., nieczynny klasztor, dzwonnica, kaplica w miejscu objawienia się św. Marii Magdaleny
  • Małpi Gaj – pozostałości parku dworskiego wraz z oczkiem wodnym
  • fragmenty rzeźb – płyt piaskowcowych: Piasta i generała Henryka Dąbrowskiego, Cypriana Godebskiego, ks. Józefa Poniatowskiego, tzw. pomnik Ignacego Krasickiego,
  • dawna siedziba władz miejskich w okresie międzywojennym i władz powiatowych Delegatury Rządu Londyńskiego na Kraj

Komentarze i oceny

średnia ocena ogólna: 5
23 Września 2011r. o 13:21
ocena ogólna
 

Dodaj komentarz

Zaloguj się tutaj


 -

Właściciel serwisu:                   Wszelkie prawa zastrzeżone. Copyright 2010-2018 © gdziebylec.pl – cała Polska w kieszeni           Developed by:   Projektowanie stron WWW