-
Szukaj
Szukanie zaawansowane

 

Zdjęcia miasta


 

Polecane obiekty


aby polecić obiekt musisz być zalogowanym
 

Wydarzenia

w najbliższym czasie brak zarejestrowanych wydarzeń


Dodaj wydarzenie
Pokaż więcej wydarzeń w tym mieście
 

Ciekawe linki o mieście

Aby dodać link musisz być zalogowany
Grabiszyce Dolne
gmina Leśna, powiat lubański, województwo dolnośląskie
Fakty
  • Grabiszyce to wieś położona na pograniczu Polsko - Czesko - Niemieckim. Jest częścią historycznej krainy Łużyce Górne. Bezpośrednio graniczy z Republiką Czeską. Pomimo, że do Warszawy jest 510 km a do: Pragi 140 km Berlina 310 km Wiednia 440 km Bratysławy 490 km wciąż jest to Polska. Zresztą dzieje tego zakątka są burzliwe i złożone. Do Drezna jest 140 a do Wrocławia jest 170 km. (http://www.grabiszyce.pl/aktualnosci.htm)
  • Grabiszyce leżą na Przedgórzu Izerskim ok. 8 km na południowy zachód od Leśnej. Dzielą się na Dolne, Średnie i Górne. Jest to niezwykle długa wieś łańcuchowa, ciągnąca się w dolinie potoku Gabiszówka (lewobrzeżny dopływ Kwisy). Pierwsze wzmianki o niej znaleziono w dokumentach granicznych z 1241 roku pojawia się wzmianka o „Nakuthi pozkaki” część historyków uznała że miejscowość znajdowała się na terenie Grabiszyc Dolnych. W matrykule biskupstwa miśnieńskiego z 1346r. miejscowość figuruje pod nazwą „Jerlachsheim”. Nazwa miejscowości przez okres średniowiecza podlegała przeobrażeniom ostatecznie przed rokiem 1945 obowiązywała forma Gerlasheim. Pierwsza powojenna nazwa Bartniki..
Informacje praktyczne
Wydarzenia cykliczne
Opis
Historia

Wieś była prawdopodobnie gniazdem rodowym rycerzy von Gerlachsheim, lecz nigdzie nie są oni poświadczeni jako posiadacze Grabiszyc. W dokumencie Kamenzów z 1248r. pojawia się Sifridus de Gerlachsheim pierwszy znany przedstawiciel rodziny. Na przełomie XIII i XIV wieku Gerlachsheimowie sprzedajna swoje dobra i znikają z Łużyc.

  W roku 1345 właścicielem Grabiszyc zostaje niejaki Jone Elvil, człowiek o którym wśród ludu krążyły legendy. Popadł on w konflikt z władzami Zgorzelca, gdyż nie chciał uznać prerogatyw sądowniczych miasta w swoich dobrach. Po tym jak wojska Zgorzeleckie najechały wieś, a stawiająca opór napastnikom żona nieobecnego rycerza została stratowana końmi, Jone Elvil poprzysiągł mieszczanom zemstę. Łupił kupców zgorzeleckich bez litości. Ponoć wszystkie próby ujęcia Elvila spalały na panewce, gdyż „zaczarowany” rumak rycerza miał cudowna moc wyczuwania nieprzyjaciół. Pan Grabiszyc dał prawdziwy popis zuchwalstwa wjeżdżając konno do Zgorzelca w celu zakupu butów u miejscowego szewca! Gdy opuszczał miasto miał jeszcze krzyknąć przy bramie: ”Jone Elvil był tutaj”. Przypuszcza się, że rycerz ten miał zamek położonym w pobliżu wsi wzgórzu Grodziszcze. Wielu historyków podkreśla, że wśród raubritterów z Grabiszyc, Leśnej i Bielnicy (Landeskrone) koło Zgorzelca istniał system komunikowania się za pomocą znaków dymnych. W 1378r. Jone Elvil zginął w pojedynku, lecz niedługo przed śmiercią zdołał jakoś załagodzić zatarg ze Zgorzelcem.

Pod koniec XIVw. większa część miejscowości (dzisiejsze Grabiszyce Dolne i Średnie) znalazła się w posiadaniu rodu von Gersdirf (czy też Gersdorf). W roku 1426 Hans i Henryk von Rothenburg notowani byli jako właściciele Grabiszyc Górnych. Ten fragment miejscowości jeszcze przed końcem XVw. Stał się własnością śląskiej linii Uchtritzów z Kościelnik.. Od połowy XVIw, dzieje obu części miejscowości bardzo się komplikują  poprzez częstą zmianę właścicieli..

  W roku 1608 Grabiszyce Dolne wykupił Zygmunt von Schwanitz, który parał się zbójeckim procederem. Ten potomek prastarej szlachty Milczyńskiej, razem ze swoim kompanem z pobliskiej Baworowej z przezwisku Niedźwiedź, grasował głównie na drodze pomiędzy Leśną a Zawidowem. Ale zapuszczał się również na Żytawę. Kiedyś powien mieszczanin żytwaski odmówił mu piwa Schwanitz ze z łości podpalił jedną z dzielnic miasta. Dziedzic Grabiszyc Dolnych był postrachem okolicy przez blisko 16 lat.

  Zawiłą tematykę stosunków własnościowych zakończy pewna ciekawostka. Otóż jeden z fragmentów Grabiszyc Dolnych( na prawym brzegu Grabiczówki) nosił nazwę Czeski Kąt lub Grabiszyce Dolne w kącie. Zdaniem wielu badaczy pierwotnie wszystkie części Grabiszyc należały do „państwa Frydland-Zawidów”. Po zakończeniu wojny trzydziestoletniej wszyscy posiadacze miejscowych dóbr rycerskich (oprócz dziedziców z Czeskiego Kąta) wyzwolili się spod zależności lenniczych w stosunku do hrabiów Gallas, panów Frydlantu od 1634r. Czeska enklawa uległa likwidacji dopiero 10 lipca 1816r. kiedy nastąpiło uroczyste przekazanie Grabiszyc Dolnych w Kącie pruskiej komisji królewskiej. Jeszcze przez ponad 100lat ta część wsi stanowiła odrębną gminę. Czeski Kąt włączono do Grabiszyc Dolnych w 1923roku.

Polecane obiekty

Komentarze i oceny

Brak komentarzy
 

Dodaj komentarz

Zaloguj się tutaj


 -

Właściciel serwisu:                   Wszelkie prawa zastrzeżone. Copyright 2010-2018 © gdziebylec.pl – cała Polska w kieszeni           Developed by:   Projektowanie stron WWW