-
Szukaj
Szukanie zaawansowane

 

Zdjęcia miasta


 

Polecane obiekty


aby polecić obiekt musisz być zalogowanym
 

Wydarzenia

w najbliższym czasie brak zarejestrowanych wydarzeń


Dodaj wydarzenie
Pokaż więcej wydarzeń w tym mieście
 

Ciekawe linki o mieście

    Aby dodać link musisz być zalogowany
    Karłów
    gmina Radków, powiat kłodzki, województwo dolnośląskie
    Fakty
    Informacje praktyczne
    Wydarzenia cykliczne
    Opis

    Mała wieś w Górach Stołowych, na Ziemi Kłodzkiej.

    Historia

    Po rozpadzie państewka homolskiego, należące do niego tereny Gór Stołowych wraz z kilkoma starszymi osadami - Pasterką, Kreśną Studnią i Ostrą Górą odkupiła w roku 1601 od cesarza austriackiego Rudolfa II rada miejska i parafia miasta Radkowa.

    Próby zagospodarowania okolicy Szczelińca Wielkiego podejmowano już w końcu XVII wieku, o czym świadczyć może opowieść o wypalaniu lasu pod przyszłe uprawy, co spowodowało pożar i odsłonięcie Szczelińca.

    Wieś Karłów i zarazem leśnictwo założono w roku 1730 nadając im nazwę Carolusberg. Śląsk i Kotlina Kłodzka należały w tym czasie do ziem korony czeskiej, które wchodziły w skład cesarstwa austriackiego. Według lokalnej tradycji nazwę miał nadać osobiście cesarz Karol VI (1711-1740) podczas wizyty w Karłowie. Przyczyn lokalizacji wsi w tym miejscu było kilka a najważniejsze z nich to dążenie do rozwoju sieci osadniczej, stworzenie miejsca zamieszkania dla służb leśnych, założenie osady etapowej na szlaku handlowym. Dokument lokacyjny mówił o wsi kameralnej o 12 parcelach, należącej do dóbr władcy, czyli jak byśmy dziś powiedzieli do skarbu państwa oraz wymienia założycieli – Eliasa Strauch, Eliasa Hanck, Siegmunda Hauck, Josepha Tantz z Radkowa oraz Georga Wichhahn ze Srebrnej Góry i Hansa Weltzel z Wojborza. W roku 1732 zanotowano, że we wsi osiadł sędzia.

    Okres zwolnienia osadników z danin (wolnizna) zakończył się w 1737 roku. Wybrano sołtysa (przewodniczył sądowi wiejskiemu, dbał o porządek i niezkłócanie spokoju we wsi) i dwóch ławników (dla tak zwanej jurysdykcji niespornej – zbywania i obciążania nieruchomości, rozgraniczania ich, dzielenia między spadkobierców, sporządzania testamentów), sporządzono także pieczęć wsi z wizerunkiem św. Michała Archanioła i nazwą Carolusberg.

    Zmiana przynależności państwowej

    Po śmierci cesarza Karola VI (20.października 1740), w grudniu 1740 na Śląsk wkroczyły wojska króla pruskiego Fryderyka II, które w ciągu dwóch miesięcy 1741 roku, w tak zwanej pierwszej wojnie śląskiej, zajęły prawie cały Śląsk a później Hrabstwo Kłodzkie. Po przejęciu Śląska i ziemi kłodzkiej przez Prusaków Karłów przeszedł w posiadanie pruskiej kamery królewskiej. Trzy wojny śląskie między Austrią a Prusami charakteryzowały się częstymi zmianami losów wojennych i przynależności państwowej Śląska. Ostatecznie, po ostatniej z nich w 1763, większa część Śląska i Ziemia Kłodzka przypadły Prusom przy biernej postawie Rzeczypospolitej Polskiej.

    Dalszy rozwój wsi

    Do roku 1747 zasiedlono wszystkie wyznaczone parcele osiedleńcze o łącznej powierzchni 8 sznurów leśnych. W tym samym roku w stromej dolinie potoków Pośnej i Koziego powstał Mały Karłów (Karłówek, Klein Carolusberg, Leyerdorfel, Malý Karlov), jako kolonia wsi Carolusberg.

    W sierpniu 1790 w Karłowie przebywał król pruski Fryderyk Wilhelm II, który wraz z oficerami oprowadzany był przez siedemnastoletniego Franza Pabla, późniejszego sołtysa. W tym czasie rozpoczęto przy pomocy saperów wytyczanie wejść na Szczeliniec Wielki, co przyczyniło się do późniejszego rozwoju turystyki Karłowie.

    Wizytę królewską wspominano jeszcze w 1851 roku, kiedy rymopis Bogusz Zygmunt Stęczyński w poemacie „Śląsk i Sudety” tak komentował napis na skale Fotel Pradziadka: Fryderyk Wilhelm Drugi, król pruski z synami:

    Tu monarcha się pieścił tymi kamieniami
    A dogadzając ciekawie swojemu zachceniu,
    Wyszedł na wierzch, dziwiąc się temu przyrodzeniu.

    Leśnictwo i Nadleśnictwo w Karłowie

    Leśnictwo w Karłowie utworzono dla gospodarstwa leśnego należącego do dóbr królewskich, wspomnianego po raz pierwszy w roku 1571. W roku 1813 utworzono we wsi nadleśnictwo. Dawna siedziba nadleśnictwa istnieje w Karłowie do dziś – to najokazalszy we wsi obiekt z końca XVIII. wieku z zachowanym portalem wejściowym z roku 1807, w którym mieści się ośrodek szkoleniowy Polskiego Zakładu Ubezpieczeń i trzygwiazdkowy Hotel Karłów. W drugiej połowie XIX. wieku do nadleśnictwa w Karłowie należały lasy w Górach Stołowych a także w Górach Sowich, aż po okolice Srebrnej Góry. Cały ten obszar podzielono na pięć rewirów leśnych. Jeden z nich obejmował lasy Gór Stołowych graniczące z Batorowem, Karłowem, Pasterką, Wambierzycami, Wolanami i Szczytną. Dołączono do niego też obszar chroniony Darnków. Rewir leśny Karłów w latach 1887 - 1908 obejmował 1673 hektary. W roku 1908 oprócz siedziby nadleśnictwa istniały w Karłowie też dwie leśniczówki – Północna (Karlsberg Nord, Świt - Karłow nr 32) i Południowa (Karlsberg Süd, Spiegelberg czyli Skalniak - Karłów nr 18). W latach trzydziestych XX. wieku wybudowano następną leśniczówkę (Karłów nr 15). Po II wojnie światowej Nadleśnictwo przeniesiono do Szczytnej, w Karłowie pozostawiając leśnictwa. Jednym z pierwszych polskich leśniczych w Karłowie był inż. Kazimierz Klimowicz zasłużony dla gospodarki leśnej regionu po wojnie, człowiek wielkiego charakteru i serca.

    Szkoła

    Pierwszy budynek szkolny powstał w 1833 roku. Znajdował się naprzeciwko obecnej kotłowni (dawniej gospoda ludowa) ośrodka wypoczynkowego Uniwersytetu Zielonogórskiego, obok sklepu spożywczego. Budynek starej szkoły rozebrano po wojnie.
    Nowy obiekt szkolny w Karłowie wybudowano w roku 1928 przy drodze na Szczeliniec. Była to okazała, murowano-drewniana budowla z użytkowym dwukondygnacyjnym poddaszem, mieszcząca oprócz pomieszczeń klasowych z dużymi przestronnymi oknami, także mieszkania dla nauczycieli i woźnego. Stylem architektonicznym nawiązywała do lokalnej zabudowy. Dach budynku wieńczyła sygnaturka.

    Polecane obiekty

    Szczeliniec Wielki (na pierwszych mapach po 1945 Strzaskany, niem. Große Heuscheuer, czes. Velká Hejšovina) – najwyższy szczyt (919 m n.p.m.) w Górach Stołowych na terenie Parku Narodowego Gór Stołowych. Należy on do Korony Gór Polski i jest jedną z największych atrakcji turystycznych Sudetów, z rezerwatem krajobrazowym i tarasami widokowymi z panoramą Sudetów.

    Droga Stu Zakrętów

    Dwa najstarsze, położone w okolicach Karłowa średniowieczne trakty stopniowo straciły na znaczeniu w wyniku przemian gospodarczych, własnościowych i politycznych.
    Ich rolę, jako łącznika Karłowa ze światem, przejęła wybudowana w latach 1867 – 1870 Droga Stu Zakrętów (Kayser Strasse, Heuscheuer Strasse, Wünschelburger Strasse) - dzisiaj szosa wojewódzka: Radków – Karłów – Kudowa, z odgałęzieniami do Szczytnej (Kręgielny Trakt), do Ostrej Góry (Machovska Droga) i z Przełęczy Lisiej do Dusznik Zdroju (Reinerzer Strasse).
    Ma około 23 kilometry długości i pokonuje około 400 metrów różnicy wysokości osiągając najwyższy punkt za Karłowem na Przełęczy Lisiej (790 m npm).
    Droga Stu Zakrętów przed laty miała walor szlaku widokowego, dziś jej pobocza zarosły drzewami samosiejkami i piękne widoki na Obniżenie Radkowa czy na Darnkowskie Wzgórza możemy sobie tylko wyobrazić.

    Komentarze i oceny

    Brak komentarzy
     

    Dodaj komentarz

    Zaloguj się tutaj


     -

    Właściciel serwisu:                   Wszelkie prawa zastrzeżone. Copyright 2010-2018 © gdziebylec.pl – cała Polska w kieszeni           Developed by:   Projektowanie stron WWW