-
Szukaj
Szukanie zaawansowane

 

Zdjęcia miasta


 

Polecane obiekty


aby polecić obiekt musisz być zalogowanym
 

Wydarzenia

w najbliższym czasie brak zarejestrowanych wydarzeń


Dodaj wydarzenie
Pokaż więcej wydarzeń w tym mieście
 

Ciekawe linki o mieście

Aby dodać link musisz być zalogowany
Zator
gmina Zator, powiat oświęcimski, województwo małopolskie
Zabawa i wypoczynek.
www.zator.pl
Fakty
  • Zator znany jest przede wszystkim z hodowli karpia
  • W 1987 roku powstało Towarzystwo Miłośników Ziemi Zatorskiej.
Informacje praktyczne

W Zatorze krzyżuje się kilka lokalnych dróg: Chrzanów - Wadowice i Kraków - Oświęcim

Wydarzenia cykliczne
Święto Karpia

Odbywajaca się co roku impreza połączona z degustacją potraw z karpiem w roli głównej

Opis

Miasto w woj. małopolskim, w powiecie oświęcimskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Zator. W latach 1975-1998  miasto administracyjnie należało do woj. bielskiego. Miasto położone nad Skawą, w Kotlinie Oświęcimskiej. Znane z hodowli ryb – zwłaszcza karpia królewskiego – i cyklicznej imprezy, Zatorskie Dni Karpia. Stolica Doliny Karpia.

Zator stanowi siedzibę Urzędu Miasta i Gminy w powiecie oświęcimskim. Powierzchnia miasta to 12,5 km 2. W skład miasta wchodzą przedmieścia: Blich, Bugaj (dawniej folwark) i Podlipki oraz powstałe po II wojnie światowej osiedla mieszkaniowe: os. Wojska Polskiego (1975 r), os. Królewiec oraz osiedle willowe Morysina na Zaskawiu, przeznaczone pierwotnie dla pracowników ówczesnych Zakładów Chemicznych „Oświęcim. W tej okolicy w XIX wieku mieścił się osobny folwark właścicieli Zatora, zwany Palczowicami.

Zator jest niewielkim ośrodkiem gospodarczo – przemysłowym. Największe znaczenie ma Rybacki Zakład Doświadczalny Instytutu Rybactwa Śródlądowego w Olsztynie (w dawnym folwarku „Podlipki”). Inne zakłady to hurtownie odzieżowe i obuwnicze. Na pograniczu Zatora, Palczowic i Smolic są Krakowskie Zakłady Eksploatacji Kruszywa (eksploatacja żwiru na dużą skalę). Jest tu też Zakład Ceramiczny (cegielnia).

Historia

Nazwa – może pochodzić od zatorów lodowych, tworzących się wiosną przy ujściu Skawy do Wisły albo od zamulenia rzeki. Inna opcja – od tego, że w pobliżu zbiegu ziemi krakowskiej i Śląska tworzono obronny „zator” w postaci zespołu warowni i grodzisk. Początki osady sa datowane na 2 poł XII wieku, kiedy nastąpiło przejęcie kasztelanii oświęcimskiej przez księcia opolskiego Mieczysława Plątonogiego.w tym samym okresie mogła tez powstać bliźniacza warownia książąt krakowskich w Grodzisku, po drugiej (wsch) stronie Skawy. Owe grody miały jednocześnie tworzący się trakt handlowy.  W 1228 roku książę opolski Kazimierz nadał wschodnią część Zatora i kilka okolicznych wsi (Graboszyce, Smolice) wojewodzie opolskiemu  i kasztelanowi oświęcimskiemu Klemensowi Jaksie z Ruszczy. W 1260 roku benedyktynki uzyskały prawo  Zatora na prawie niemieckim. Z tym okresem być może są związane początki kościoła w Zatorze. Zator i część wsi odebrano benedyktynom jako represję za najazd w 1273 roku księcia krakowskiego Bolesława Wstydliwego  na tereny księcia opolskiego Władysława (kandydat do tronu książęcego w Krakowie).

W 1274 roku nastąpiło przesunięcie granicy księstwa opolskiego na linię Skawinki koło Skawiny – efekt – gród w Zatorze utracił swoje znaczenie. Obronna osada uzyskała charakter miejski. Mieszko cieszyński (pan Oświęcimia) w 1292 roku nadał Zatorowi prawo miejskie (lwóweckie) oparte na prawie średzkim. Lokacji miasta dokonali bracia Rudiger i Piotr oni też w 1277 roku założyli miasto Kety). Miasto miało kształt owalnicowy, co jest widoczne do dziś. W tym samym okresie rozwinęły się również stawy rybne na Bugaju.

-koniec XIV wieku – książę oświęcimski Jan III dokonał powtórnej lokacji miasta. W istniejący układ owalnicowy wkomponowano czworokątny rynek i plan szachownicowy.  Wzniesiono mur obronny. Około 1390 roku wybudowano obecny, gotycki kościół.

W 1438 roku Dersław z Rytwian opanował Zator, a w 1440 roku wydał go królowi Władysławowi Warneńczykowi. Król ten dał miasto księciu oświęcimskiemu Wacławowi.

W 1445 roku nastąpił podział księstwa oświęcimskiego między trzech braci: Przemysława, Jana (Janusz) i Wacława. W wyniku podziału powstało księstwo zatorskie, które przypadło najstarszemu Wacławiwi I. Bracia mieli solidarnie w ciągu 3 lat zbudować zamek w Zatorze. Książę Wacław I miał prawo do bicia własnej monety. W 1447 roku poddał swe księstwo pod opiekę króla Kazimierza Jagiellończyka. Po jego śmierci władzę nad księstwem objął najstarszy syn Kazimierz. W 1477 roku 4 synowie Wacława I dokonali podziału księstwa zatorskiego na dwie części. Prawostronną część miasta otrzymali książęta Kazimierz i Wacław II, lewostronną – Jan i Władysław (Włodek). Zamek też został podzielony na dwie części. Książęta Wacław II, Kazimierz i Władysław zmarli bezpotomnie. Ostatni z nich Janusz V, w 1494 roku sprzedał księstwo królowi Janowi Olbrachtowi (Janusz miał je na dożywocie). Od 1513 roku (śmierć Janusza) tytularnym księciem zatorskim był każdorazowy król Polski. W 1525 roku Zygmunt I Stary utworzył tu starostwo niegrodowe (należące do dóbr królewskich). W jego skład wchodziły m.in. Barwałd Średni oraz Wadowice. Siedzibą starostwa był zamek w Zatorze.  Od 1532 roku dożywotnim starostą był Mikolaj Myszkowski herbu Jastrzębiec z Przeciszowa i Mirowa. Za jego czasów kościół w Zatorze zajęli kalwini. Następny starosta to Zygmunt Myszkowski. W 1564 roku sejm walny w Warszawie wcielił księstwo do Korony. 5 lat później Zator otrzymał prawo magdeburskie.

W 1778 roku rząd austriacki przejęte od królów polskich starostwo sprzedał Piotrowi Duninowi i jego żonie Zofii z Małachowskich. W 1830 roku majątek przypadł Annie Potockiej, zamężnej po raz drugi z Stanisławem Dunin Wąsowiczem, byłym adiutantem cesarza Napoleona Bonaparte. W 1833 roku Anna (po śmierci męża) darowała Zator swemu pierwszemu mężowi – Aleksandrowi Potockiemu. Potocki dokonał gruntownej przebudowy pałacu. W 1845 roku dobra te odziedziczył jego syn Maurycy Potocki (oficer w powstaniu styczniowym).w 1909 roku Zator zakupiła Krystyna z Tyszkiewiczów Potocka.ostatnim (do 1939 roku) właścicielem dóbr był jej syn Adam (późniejszy uczestnik kampanii wrześniowej i oficer wojsk polskich we Francji). Po zakończeniu wojny pozostał on na emigracji.

W 2 poł XIX wieku nastąpił znaczny rozwój miasta. W 1884 roku wybudowano linię kolejową ze Skawiny do Oświęcimia i Zator zyskał połączenie kolejowe z Krakowem.

Polecane obiekty

DinoZatorland

-

Pierwsze stawy w okolicach Zatora istniały już zapewne w XIII wieku.  Idealne warunki do tworzenia takich stawów dawały podmokłe doliny Wisły i Skawy, które często zmieniały koryta i pozostawiały mnóstwo starorzeczy. Najwcześniejsze wzmianki dotyczą stawów Na Bugaju (słowo „bugaj” oznaczało dawniej miejsce położone nad wodą). Mieszkańców Zatora nazywano „karpikami”, a okolice Zatora – „Żabim Krajem”. Na wszystkich stawach w okolicy Zatora żyje dużo ptactwa wodnego (około 180 gatunków). Można tu spotkać takie ptaki ja łyska, perkoz, czajka, mewa, rybitwa, kurki wodne. Sporadycznie pojawiają się tu gatunki egzotyczne, jak np. gesi tybetańskie, ibisy kasztanowate oraz pelikany. W okolicach Zatora znajduje się najwięcej na Podbeskidziu gniazd bocianich. Stawy zatorsko – spytkowickie są uznawane za ostoję ptactwa wodnego w skali europejskiej.

-zespół pałacowy

-kościół parafialny

-rynek

Komentarze i oceny

średnia ocena ogólna: 5
20 Listopada 2016r. o 17:13
ocena ogólna
 

Dodaj komentarz

Zaloguj się tutaj


 -

Właściciel serwisu:                   Wszelkie prawa zastrzeżone. Copyright 2010-2018 © gdziebylec.pl – cała Polska w kieszeni           Developed by:   Projektowanie stron WWW