-
Szukaj
Szukanie zaawansowane

 

Zdjęcia miasta


 

Polecane obiekty


    aby polecić obiekt musisz być zalogowanym
     

    Wydarzenia

    w najbliższym czasie brak zarejestrowanych wydarzeń


    Dodaj wydarzenie
    Pokaż więcej wydarzeń w tym mieście
     

    Ciekawe linki o mieście

      Aby dodać link musisz być zalogowany
      Zduny
      gmina Zduny, powiat krotoszyński, województwo wielkopolskie
      www.zduny.pl
      Fakty
      Informacje praktyczne

      Na terenie gminy miejsko-wiejskiej Zduny znajduje rezerwat przyrody Mszar Bogdaniec oraz rezerwat przyrody Baszków.

      Wydarzenia cykliczne
      Opis

      Miasto Zduny położone jest 7 km od Krotoszyna, w południowej części Wysoczyzny Kaliskiej, na granicy województwa wielkopolskiego i dolnośląskiego. Przez miasto przebiega droga krajowa nr 15 łącząca Wrocław z Gnieznem i Olsztynem. Zduny leżą nad rzeką Borownicą będącą dopływem Orli.

      Nazwa Zduny do niedawna kojarzona była z określeniem garncarzy. Najnowsze badania dowodzą jednak, że Zduny pochodzą od imienia Zdunek, a pierwotny zapis nazwy miejscowości brzmiał: Sdunki, Zdunków.

      Patronem miejscowości jest św. Jan Chrzciciel, herb miasta przedstawia głowę świętego, położoną na misie.

      Powierzchnia Zdun wynosi 6,12 km2. Obszar ten zamieszkuje: 4600 osób.

      Miasto położone jest na 17°22' E długości geograficznej i 51°38' N szerokości geograficznej.
      Rozciąga się na wysokości od 119,12 m n.p.m. (północno - zachodnia część miasta) do 157,9 m n.p.m. (południowo - wschodnia część miasta).

      Historia

      We wczesnym średniowieczu, Zduny były miejscowością monarszą. W roku 1266 książę Bolesław Pobożny nadał wsie Zduny i Dziadkowo biskupowi wrocławskiemu Tomaszowi. Rok później, hierarcha ten uzyskał od księcia przywilej lokacyjny na prawie średzkim (rodzaj prawa magdeburskiego). Miasto otoczone było wałem ziemnym, posiadało rynek w kształcie kwadratu - obecnie Plac Kościuszki. Na zachód od rynku znajdował się drewniany kościół pw. św. Jana Chrzciciela i św. Jadwigi.
      Zduny Niemieckie

      W XVI w. właścicielką miejscowości została Anna Jutroska (w jej dobrach znajdowały się także Jutrosin i Kobylin). W 1633 r. Zduny wykupił w całości ich dotychczasowy współwłaściciel Piotr Sieniuta - bogaty magnat, kalwin. W tym czasie, do Wielkopolski, głównie ze Śląska i Czech, masowo przybywali niemieccy tkacze - wyznawcy protestantyzmu. Szukali tutaj schronienia przed represjami wyznaniowymi. Sieniuta chętnie przyjął wykwalifikowanych rzemieślników z Reichenbach (obecny Dzierżoniów k. Wałbrzycha).

      W 1637 r. uzyskał dla nich od króla Władysława IV przywilej lokacyjny pozwalający założyć nową miejscowości - tzw. Zduny Niemieckie. Zlokalizowane zostały one na wschód od średniowiecznego miasta, zwanego od tamtego czasu Zdunami Polskimi. Przybysze zwolnieni zostali na kilka lat z obowiązku płacenia podatków, otrzymali również od Sieniuty przywileje gospodarcze i prawo swobodnego praktykowania własnej wiary. Zduny Niemieckie, to obecne centrum miasta z rynkiem, ratuszem i przyległymi do niego ulicami.

      Dogodne warunki osadnictwa przyciągały do Zdun coraz więcej osób. To zmusiło Sieniutę do podjęcia decyzji o utworzeniu kolejnej miejscowości dla przybywających protestantów. W 1646 r. powstało Sieniutowo, miejscowość położona na wschód od Zdun Niemieckich (obecne okolice ulic Ostrowskiej i Sulmierzyckiej).

      W ten sposób, na terenie obecnych Zdun, ukształtowały się trzy autonomiczne organizmy miejskie. Każdy z nich, posiadał własne władze, rynki, ratusze, cmentarze. W Zdunach Polskich istniała parafia katolicka z kościołem pw. św. Jana Chrzciciela, w Zdunach Niemieckich i Sieniutowie znajdowały się osobne zbory ewangelickie.
      Komora celna

      Korzystna lokalizacja miasta na szlaku komunikacyjno - handlowym prowadzącym z centralnej Polski na Śląsk, i dalej na Zachód Europy sprawiła, że w 1600 r. na zdunowskim rynku ustawiono komorę celną. Była ona największa w Wielkopolsce. By w niej pracować, należało miećszlachecki pochodzenie. Z Wielkopolski na Śląsk, przewożono zboże, wełnę, pierze, miód, skóry, trzodę chlewną i konie, ze Śląska zaś płótna, sukna, stal, papier, owoce południowe, wino.

      Znaczną część, wśród przybyłych do Zdun rzemieślników stanowili tkacze i sukiennicy. W 1644 r. powstał nawet cech sukienników. W drugiej połowie osiemnastego stulecia pracowało tutaj 429 tkaczy wełny, 100 sukienników, 464 przędzalników (w Wielkopolsce było ich wówczas 600) oraz 6 foluszy.
      Zjednoczenie

      W roku 1684 ówczesny właściciel miejscowości - Rafał Leszczyński, podjął decyzję o połączeniu Zdun Niemieckich i Sieniutowa. W roku 1761, kolejny właściciel - książę Aleksander Józef Sułkowski złączył je w jedno miasta ze Zdunami Polskimi. Ostatnim polskim właścicielem Zdun był hrabia Maksymilian Mielżyński. W 1888 r. Zduny liczyły 3529 mieszkańców, którzy mieszkali w 433 domach. Wśród zdunowian było 2465 ewangelików, 1014 katolików i 50 Żydów.
      Walka o niepodległość

      Zduny, wraz z Chachalnią, Borownicą i Rudą, znalazły się na linii niepodległościowych walk powstania wielkopolskiego. Mieszkańcy miasta brali czynny udział w walkach, wielu z nich poległo. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, miasto leżało na granicy polsko-niemieckiej. Po II wojnie światowej, ze względu na przesunięcie granicy polskiej na zachód, znaczenie Zdun osłabło.

      Polecane obiekty
      • Ratusz z 1684 roku, rozbudowywany w XIX wieku, murowany z cegły, z szachulcową wieżą z barokowym hełmem i latarnią
      • Kościół parafialny rzymskokatolicki św. Jana Chrzciciela z 1719 roku, barokowy
      • Kościół ewangelicki z XVIII wieku, posiada cechy baroku i klasycyzmu
      • Zespół domów z szachulcem, około 60 budynków z XVII i XVIII wieku

      Komentarze i oceny

      Brak komentarzy
       

      Dodaj komentarz

      Zaloguj się tutaj


       -

      Właściciel serwisu:                   Wszelkie prawa zastrzeżone. Copyright 2010-2018 © gdziebylec.pl – cała Polska w kieszeni           Developed by:   Projektowanie stron WWW