-
Szukaj
Szukanie zaawansowane

 

Dane teleadresowe

ulicaOjców 9
kod pocztowy 32-047
miasto Ojców
telefon1 +48123892005
e-mail opnar@pro.onet.pl
wwwwww.opn.pan.krakow.pl
 

Wydarzenia

w najbliższym czasie brak zarejestrowanych wydarzeń


Dodaj wydarzenie
Pokaż więcej wydarzeń w tym obiekcie
Ojcowski Park Narodowy
Województwo: małopolskie, powiat: krakowski, gmina: Skała
Informacje podstawowe
Opis
Położenie.
Ojcowski Park Narodowy położony jest na terenie Wyżyny Krakowsko – Częstochowskiej (a dokładniej w jej części południowej). Teren parku obejmuje dwie malownicze dolinki: dolinę Prądnika (część środkową) oraz Dolinę Sąspowską (jej część dolną i środkową).
Powierzchnia parku wynosi 2146 ha. Jest to najmniejszy park narodowy w Polsce.
Najbardziej znanymi miejscowościami położonymi na terenie OPN są – a jakże by inaczej – Ojców oraz Pieskowa Skała. Wizytówką parku jest natomiast jego atrakcja numer jeden – słynna Maczuga Herkulesa.

Budowa geologiczna.
Ojcowski Park Narodowy swój urok i atrakcyjność zawdzięcza budowie geologicznej, na którą składają się wapienie górnojurajskie. Powstały one z nagromadzenia ogromnej ilości szczątków organicznych należących do zwierząt żyjących w jurajskim morzu jakieś 150 milionów lat temu.
W okolicy Ojcowa wyróżnić można dwa typy wapieni – skaliste (z których zbudowane są formy skałkowe) oraz ławicowe.

Rzeźba terenu.
Na terenie OPN wyróżniają się dwie zasadnicze formy ukształtowania terenu – dolinne (jary, małe doliny krasowe) i wierzchowinowe (liczne ostańce).
Główne jary krasowe na terenie parku to doliny Prądnika i Sąspowska. Charakteryzują się one skalistymi zboczami oraz płaskim dnem. Uchodzą do nich mniejsze doliny, najczęściej bezwodne. U wylotu tychże bocznych dolinek bardzo często tworzą się charakterystyczne stożki napływowe. Wyloty kilku dolinek mają zaś charakterystyczne bramy skalne. Ponadto na zboczach dolin bardzo często widoczne są spłaszczenia – są to fragmenty teraz skalnych, związanych z kolejnymi etapami rozwoju dolin.
Odrębną i najbardziej atrakcyjną dla turystów odwiedzających park formą skalną są jaskinie oraz schroniska skalne. Występują one bardzo licznie na obszarze całej Wyżyny Krakowsko – Częstochowskiej (na terenie OPN jest ich ok. 500). Do najdłuższych jaskiń znajdujących się na terenie parku należą: Jaskinia Łokietka (320 m), Ciemna (230 m) oraz Zbójecka (189 m). Najdłuższą jaskinią w południowej części Wyżyny jest natomiast położona w pobliżu parku jaskinia Wierzchowska Górna (950 m), leżąca w Dolinie Kluczwody.
Wody.
Wśród potoków znajdujących się na terenie OPN czołową rolę odgrywa potok Prądnik, będący lewym dopływem Wisły. Wpada on do naszej „królowej rzek” w Krakowie pod nazwą Białucha. Na terenie parku jedynym stałym dopływem Prądnika jest Sąspówka. Powierzchnia całego dorzecza Prądnika wynosi 195 km kwadratowych (w granicach parku 21,5 km kw).
Potoki Prądnik i Sąspówka zaopatruje w wodę ok. 20 źródeł szczelinowo-krasowych (tzw. wywierzyska). Wody te odznaczają się dużą czystością i niską temperaturą, która ulega małym wahaniom. Źródła są naturalnymi wypływami wód podziemnych. W ostatnim czasie zaobserwowano zmniejszenie się wydatności źródeł oraz zmniejszenie przepływów potoków.

Szata roślinna.
Na bogatą florę OPN składa się ok. 950 gatunków roślin naczyniowych. Zresztą, OPN zajmuje trzecie miejsce w Polsce (po Tatrach i Pieninach) pod względem liczebności gatunków. Występuje tu wiele gatunków reliktowych, brak natomiast endemitów. Przez dłuższy czas za endemit uważano brzozę ojcowską, jednak występuje ona m.in. w krajach Skandynawskich, wobec czego endemitem być po prostu nie może.
Największą powierzchnię wśród zespołów roślinnych parku zajmują lasy (ponad 1500 ha).Są to głównie zbiorowiska o charakterze borów mieszanych, które stopniowo przechodzą w zbiorowiska lasów bukowych. Spotkać tu można również skrawki lasów jaworowych, natomiast tam gdzie gleby są żyźniejsze występują grądy.
Na wilgotnych skałkach spotkać można wiele ciekawych glonów, zaś w potokach w okresie zimowych – ginący gatunek wodolubna (jest to relikt z okresu schyłku zlodowacenia). Ponadto na terenie parku występuje około 160 gatunków mchów i ponad 70 wątrobowców (głównie na skałkach).

Świat zwierzęcy.
Bogata jest fauna Ojcowskiego Parku Narodowego. Najbardziej charakterystycznymi ssakami są tutaj nietoperze. Stwierdzono tu obecność 17 gatunków tych zwierząt (na 22 gatunki występujące w Polsce). Najczęściej spotykane są podkowiec mały i nocek duży. Z innych saków licznie występują tu sarny oraz dziki. Spotkać tu można również lisa, borsuka, kunę leśną, tchórza oraz gronostaja. Żyje tu również kilka rodzin bobrów.
Na terenie OPN występują również zwierzęta umieszczono na tzw. „czerwonej liście”: chomik oraz popielica.
Jeśli chodzi o ptactwo, to na terenie OPN stwierdzono obecność ponad 130 gatunków ptaków, z czego 94 gatunki to ptaki lęgowe. Połowa z nich żyje tutaj przez cały rok. Występują tu m.in. jastrząb, myszołów, krogulec, puszczyk i sowa uszata. Spotkać tu można również siedem gatunków dzięciołów, w tym bardzo rzadkiego w Polsce dzięcioła zielono siwego. Występują tu również pluszcz i pliszka górska – gatunki typowe dla górskich potoków. Obserwuje się też zimorodka. Wiosną przelatują tutaj bociany czarne.

Przeszłość Doliny Prądnika i Ojcowa.
Naturalne obiekty mieszkalne w postaci jaskiń oraz schronisk skalnych już w pradziejach przyciągały w te strony człowieka. Najstarsze stanowisko archeologiczne odnotowano w Jaskini Ciemnej – jest ono datowane na okres 120-115 tysięcy lat p.n.e. (schyłek zlodowacenia środkowopolskiego). Późniejsze stanowiska archeologiczne z okolic Ojcowa cechują się występowaniem narzędzi kamiennych o dużych rozmiarach (pięściaki, zgrzebła oraz noże). Znalezisk takich dokonano m.in. w jaskiniach Nietoperzowej, Ciemnej oraz w schronisku skalnym o nazwie Wylotne.
Ślady najgęstszego osadnictwa ludzi w okolicach Ojcowa związane są z neolitem (5,5 – 2,2 tysiące lat p.n.e.). Wśród znalezisk archeologicznych pochodzących z tutejszych jaski, to właśnie zabytki neolityczne stanowią największą grupę. W epoce brązu zainteresowanie tą okolicą wyraźnie zmalało. Ponowne ożywienie osadnicze nastąpiło dopiero w okresie wczesnego średniowiecza – przyczyniły się do tego naturalne walory obronne terenu. Na terenie OPN zachowały się ślady kilku grodzisk z tego okresu (Ogrojec przy Jaskini Ciemnej, gród na górze Okopy w Ojcowie oraz w Grodzisku).
Stałe osadnictwo w okolicach Doliny Prądnika zaczęło kształtować się w okresie średniowiecza (XII – XIII wiek). Początkowo dobra ojcowskie były własnością Korony, z czasem jednak zaczyna dominować własność magnacka i duchowna. Np. już w połowie XIII stulecia Grodzisko oraz Skałę otrzymały siostry Klaryski, a Pieskowa Skała przeszła w 1378 roku w ręce rodu Szafrańców. Ojców natomiast pozostał królewszczyzną.
W okresie rozbicia dzielnicowego obronne warownie zlokalizowane w Dolinie Prądnika pełniły ważną rolę w zabezpieczaniu Krakowa, który był w tym czasie stolicą stolicy senioralnej. Stąd tez Ojców był miejscem wielu ważnych wydarzeń historycznych, związanych ściśle z walkami o tron krakowski. Najsłynniejsze z nich to rozgrywki o władze toczone między czeskim królem Wacławem II a Władysławem Łokietkiem, który właśnie w Ojcowie szukał czasowego schronienia.
Od XIV wieku w Dolinie Prądnika zaczęto wznosić fortyfikacje, służące obronie szlaku handlowego, wiodącego z Krakowa na Śląsk. Było to w czasach Kazimierza Wielkiego, zaś z tego okresu pochodzą zamki w Pieskowej Skale oraz zamek w Ojcowie.
Górny odcinek Doliny Prądnika wraz z Pieskową Skałą w połowie XIV wieku znalazł się w posiadaniu bogatych rodów magnackich (Piaskową Skałą rządzili kolejno Szafrańcowie, Zebrzydowscy i Wielopolscy). Dolny odcinek Doliny Prądnika wchodził natomiast w skład klucza Korzewskiego, który również był własnością różnych, zmieniających się na przestrzeni dziejów rodzin magnackich.
Od XVI stulecia w Dolinie Prądnika zaczyna powstawać coraz więcej pojedynczych zabudowań. Z których w początku wieku XVIII zaczęły się tworzyć odrębne osady. Było to związane przede wszystkim z akcją osadzania rzemieślników przez starostów ojcowskich. Do najczęściej zakładanych tu zakładów rzemieślniczych należały tartaki, młyny zbożowe, papiernie i prochownie.
Po III rozbiorze Polski teren ten znalazł się w zaborze austriackim, mimo to zamek w Pieskowej Skale pozostał w rękach swych dotychczasowych właścicieli. W 1809 roku Ojców wraz z okolicą został przyłączony do Księstwa Warszawskiego, a następnie Królestwa Polskiego. Ojców szybko stał się jedną z najatrakcyjniejszych miejscowości tzw Kongresówki. Przybywali tu malarze, poeci i uczeni (m.in. Fryderyk Chopin i Julian Ursyn Niemcewicz). W okresie romantyzmu nastąpiło niezwykłe zainteresowanie tutejszymi legendami oraz podaniami. Spisywaniem tych legend zajmowali się m.in. Oskar Kolberg, Stanisław Ciszewski i Emilia Sukertowa.
Ważną datą w dziejach Ojcowa jest rok 1859, kiedy to miejscowość tą nabył historyk Aleksander Przezdziecki. To właśnie on wybudował w Ojcowie pierwsze obiekty uzdrowiskowe. Zamierzał odnowić również wieżę tutejszego zamku, jednak przeszkodziło temu powstanie styczniowe. A powstanie to miało dość gwałtowny przebieg w Dolinie Prądnika. Z wojskami carskimi stoczono kilka bitem, m.in. w Skale oraz Pieskowej Skale. Czasowo stacjonował w tym rejonie obóz Mariana Langiewicza oraz wojskowy obóz szkoleniowy założony przez Apolinarego Kurowskiego (ówczesnego naczelnika wojskowego województwa krakowskiego). W trakcie powstania Ojców został spalony, co skutecznie zniechęciło jego właściciela do dalszych działań na tym terenie. Sprzedał on swe dobra wrocławskim kupcom, sobie zaś pozostawił jedynie ruiny zamku, Dolinę Prądnika oraz Jaskinie Ciemną i Łokietka. Po śmierci Aleksandra Przezdzieckiego jego syn Gustaw sprzedał dobra ojcowskie Janowi Zawiszy – pierwszemu badaczowi jaskiń w Ojcowie.
Dobra Pieskowej Skały w XIX wieku uległy znacznej redukcji. W 1842 roku przeszły na własność rodziny Mieroszewskich, którzy utracili znaczną część tego majątku. Pod koniec XIX stulecia zamek wykupiła spółka założona przez A. Dygasińskiego. Podobnie jak w sąsiednim Ojcowie pod koniec XIX wieku w Pieskowej Skale wybudowano kilka pensjonatów, uległy one jednak zniszczeniu podczas I wojny światowej.
I oraz II wojna światowa nie przyniosły w Dolinie Prądnika – o dziwo – większych strat materialnych (wyjątkiem może być rabunkowa gospodarka leśna prowadzona w tym czasie w lasach Pieskowej Skały). W okresie II wojny działały w tym rejonie oddziały partyzanckie BCh „Badurka” oraz AK „Bicza”. Udało im się wykonać kilka akcji dywersyjnych, zakończonych sukcesem. Pamiątką po tym okresie są znajdujące się w okolicznych lasach bezimienne mogiły partyzanckie z charakterystycznym, brzozowym krzyżem.
Wyzwolenie rejonu Ojcowa nastąpiło 18 I 1945 roku.
Po zakończeniu II wojny światowej tereny te zostały upaństwowione.

Historia i charakterystyka Ojcowskiego Parku Narodowego.
Już w początkach XIX stulecia można zauważyć pierwsze próby działania na rzecz ochrony przyrody w Dolinie Prądnika. To właśnie w tym okresie przeprowadzano na tym Terenie pierwsze poważne badania naukowe, odkrywając przy tej okazji wiele interesujących okazów roślin oraz zwierząt. Ponadto zajmowano się badaniem miejscowych jaskiń, co przyniosło więcej strat niż korzyści (rozkopywano namuliska jaskiń, niszcząc przy tym wiele cennych materiałów).
Duże zasługi dla ochrony przyrody w okolicach Ojcowa miał Jan Zawisza, archeolog-amator i pierwszy (poważny) badacz tutejszych jaskiń. Z czasem poczynione zostały pierwsze kroki na rzecz ochrony przyrody w tym rejonie. Pod koniec XIX wieku utworzone zostało z inicjatywy pana Czarnowskiego muzeum regionalne w Ojcowie, którego głównym celem było uświadomienie społeczeństwu znaczenia ochrony przyrody. Nie podejmowano jednak żadnych starań na rzecz objęcia Doliny Prądnika ochroną prawną. Sytuacja zaczęła ulegać zmianie dopiero w okresie międzywojennym, kiedy to utworzona została Państwowa Rada Ochrony Przyrody z profesorem Władysławem Szaferem na czele. To właśnie z inicjatywy tego człowieka opracowana została pierwsza przyrodnicza monografia Dolin Prądnika oraz Sąspowskiej (było to w 1924 roku). W monografii tej, oprócz charakterystyki regionu, znalazł się również plan i opis granic przyszłego rezerwatu przyrody. Częścią tego założenia miało być osiedle uzdrowiskowe na Złotej Górze. Plany te jednak nie doczekały się realizacji w okresie międzywojennym. Jedynym osiągnięciem profesora Szafera i innych działaczy – ekologów było osłabienie zamierzeń, które były szczególnie groźne dla ojcowskiej przyrody.
Do pomysłu utworzenia rezerwatu przyrody na tym terenie powrócono po zakończeniu II wojny światowej. Szafer był już w tym okresie delegatem Ministra Oświaty do spraw Ochrony Przyrody, dzięki czemu mógł działać intensywniej (m.in. poprzez organizowanie licznych konferencji). Po wielu latach starań cel został osiągnięty. W dniu 14 stycznia 1956 roku utworzony został Ojcowski Park Narodowy.
Charakterystyka obiektu
  • możliwość wynajęcia przewodnika
  • parking
  • restauracja
  • sklepik z pamiątkami
  • WC
Bilety
  • wstęp częściowo płatny
Mówimy w języku
  • inny
  • polski

Komentarze i oceny

średnia ocena ogólna: 5
11 Lipca 2013r. o 23:05
ocena ogólna
3 Listopada 2010r. o 19:40
ocena ogólna
 

Dodaj komentarz

Zaloguj się tutaj


 -

Właściciel serwisu:                   Wszelkie prawa zastrzeżone. Copyright 2010-2018 © gdziebylec.pl – cała Polska w kieszeni           Developed by:   Projektowanie stron WWW