-
Szukaj
Szukanie zaawansowane

 

Dane teleadresowe

ulicaZamkowa
miasto Czorsztyn
wwwhttp://www.zamek-w-czorsztynie.pl/
 

Współautor strony

Współautor strony
 

Wydarzenia

w najbliższym czasie brak zarejestrowanych wydarzeń


Dodaj wydarzenie
Pokaż więcej wydarzeń w tym obiekcie
Ruiny zamku królewskiego Kazimierza III Wielkiego z XIV w. w Czorsztynie
Województwo: małopolskie, powiat: nowotarski, gmina: Czorsztyn
Informacje podstawowe
Opis
Na wysokiej górze na lewym brzegu Dunajca wznoszą się ruiny królewskiego zamku w Czorsztynie. Czorsztyn rozwinął się u stóp zamku wybudowanego przez króla Kazimierza Wielkiego w XIV w. jako strażnica królewskiego szlaku na Węgry. Zamek przez wieki był ważnym elementem w systemie obronnym południowych granic Polski. Kres jego świetności przyniosło uderzenie pioruna i spowodowany nim pożar. Zachowały się resztki murów obwodowych, dziedziniec zamku dolnego, baszta Baranowskiego, część pomieszczeń zamku średniego i fragment zamku górnego, na którym znajduje się platforma widokowa.
W końcu XX wieku zostały tu rozpoczęte prace konserwatorskie, obecnie nadal trwają, ale zamek jest udostępniony do zwiedzania.

HISTORIA ZAMKU
Początki zamku w Czorsztynie giną w mrokach średniowiecza. Dziś trudno jest ustalić dokładną datę powstania warowni oraz jej bezpośredniego budowniczego. Korzystając z informacja zawartych w Kronice Jana Długosza można stwierdzić, że warowania ta istniała już w wieku XIII. To właśnie tutaj, w 1241 roku podczas najazdu tatarskiego, miał szukać schronienia książę Bolesław Wstydliwy wraz ze swą małżonką – Kingą. Wiadomo, że Czorsztyn w owym czasie należał do kasztelana sądeckiego, którym był Piotr Wydżga (znany również jako namiętny poszukiwać złota). Z postacią tą związana jest pewna legenda. Otóż starosta miał pewnego dnia zaprzedać duszę diabłu, a w zamian za to, posługując się magią oraz mocą daną mu przez diabła, odnaleźć w górach mnóstwo złota. Część tego skarbu chciwy starostwa miał ukryć, zaś górników pomagających mu w wykopaniu skarbu – jako niewygodnych świadków – zamordować. Część odkrytego bogactwa miała jednak posłużyć jako dar dla zakonu krzyżackiego, do którego zresztą starosta Piotr pod koniec swego życia miał wstąpić. Istnieje ponoć testament, w którym starosta pozostawił informację o miejscu ukrycia swych bogactw, jednak nikomu jeszcze nie udało się odnaleźć ani owego tajemniczego dokumentu, ani samej kryjówki ze złotem. Niestety, jak wykazały wnikliwe badania historyczne, opowieść umieszczona w kronice Długosza może funkcjonować jedynie jako legenda. Owszem, istniał rycerz Piotr Wydźga, jednak nigdy nie był on właścicielem Czorsztyna.

Tyle o legendarnych początkach warowni czorsztyńskiej. A jak sprawa powstania tego zamku przedstawiana jest przez naukowców zajmujących się jego historią?
Według przeprowadzonych w ostatnim czasie badań archeologicznych zamek ten powstał pod koniec XIII stulecia. Wtedy to na szczycie stromej skały, nad doliną Dunajca miał powstać pierwszy gródek ziemno wałowy. Na przełomie XIII i XIV wieku w miejscu tym dobudowana została cylindryczna, murowana wieża o średnicy mniej więcej dziesięciu metrów. Stanowic ona miała część systemu obronnego w ramach pierwszych obwarowań gródka (gródek ten był niegdyś zwany Wroninem). Fundatorem tego gródka miał być klasztor klarysek ze Starego Sącza (istnieje też teza, że bezpośrednią fundatorką owego grodu mogła być sama księżna Kinga – ówczesna właścicielka ziemi sądeckiej oraz Pienin).
Początki grodu Wronin wiązane są z akcjami kolonizacyjnymi, które przeprowadzano w tym czasie na obu brzegach Dunajca oraz z rywalizacją polityczną o tereny pograniczne między Polską a Węgrami i rozwojem szlaku komunikacyjnego z Budy do Krakowa. Wronin miał być przede wszystkim przeszkodą dla dalszej kolonizacji węgierskiej sięgającej prawego brzegu Dunajca. Gród ten szybko stał się ośrodkiem, wokół którego rozwijała się działalność osiedleńcza prowadzona przez klaryski. Gród ten sprawował również kontrolę nad istniejącą tu już wcześniej komorą celną. Brak jednak dokładniejszych źródeł na temat pierwszego okresu funkcjonowania tego grodu, albowiem pierwszym dokumentem, który wprost mówi o nim, jest XV-wieczna kopia aktu lokacyjnego wsi Kluszkowce z 1320 roku.

Ciężko dziś wyjaśnić kiedy klasztorny Wronin stał się królewskim Czorsztynem. Nie wiadomo również, skąd wzięła się ta nowa nazwa. To przemiany tej doszło najprawdopodobniej mniej więcej w połowie XIV stulecia, czyli w okresie panowania Kazimierza Wielkiego. Co do nazwy Czorsztyn, to najpewniejsze wydaje się wyjaśnienie iż słowo to wywodzi się z języka niemieckiego i oznacza ostrą, sterczącą skałę.
Przełom XIII i XIV wieku obfituje w nowe wydarzenia. Przede wszystkim w czasie owym naprzeciw Wronina, na drugim brzegu rzeki, staje węgierski zamek Dunajec (na Dunajcu przebiegała wówczas granica pomiędzy Polską a Węgrami). Król Kazimierz Wielki szybko docenił strategiczne znaczenie Czorsztyna i przystąpił do rozbudowy zamku. Od tej poru Czorsztyn staje się warownią królewską. Działalność Kazimierza Wielkiego sprzyjała zresztą utworzeniu w przyszłości starostwa czorsztyńskiego (ostatecznie starostwo to ukształtowało się w czasach Władysława Jagiełły). Starostwo to było starostwem niegrodowym, co oznacza, że tutejszy starosta nie posiadał pełni władzy nad poddanymi, którzy bezpośrednio podlegali władzy królewskiej. Przez pewien okres rolę starosty czorsztyńskiego pełnić miał najsłynniejszy polski rycerz – Zawisza Czarny – jednak zdania historyków są na ten temat podzielone.

W połowie XVII wieku Czorsztyn był świadkiem powstania chłopskiego pod wodzą Aleksandra Kostki Napierskiego. Napierski i jego oddział chłopów zdołał zająć czorsztyński zamek, jednak wkrótce zostali oni pokonani. Kostka Napierski został osądzony a następnie nabity na pal.

W pierwszej połowie XVII stulecia zamek należał do starosty Jana Baranowskiego, za którego rządów zamek został gruntownie przebudowany (dobudowano wówczas m.in. dwie nowe baszty). Baranowski we wsiach należących do starostwa tworzył nowe folwarki. Do historii przeszedł on jako bezwzględny despota, jednak to właśnie za jego czasów zamek przeżywał chwile największej świetności.

W 1763 roku starostwo objął ostatni starosta czorsztyński Józef Makary Potocki. Zamek był już wtedy bardzo zniszczony. Pod koniec XVIII wieku uderzył w niego piorun, co wywołało pożar. Po pożarze tym starosta przeniósł się do dworu wybudowanego pod zamkiem, zaś warownia zaczęła służyć okolicznym mieszkańcom jako źródło materiału budowlanego.
W 1811 roku starostwo czorsztyńskie zostało przejęte przez rząd austriacki, zaś zamek wraz z przylegającymi doń gruntami zakupił w 1819 roku Jan Maksymilian Drohojowski. W drugiej połowie XIX stulecia Marceli Drohojowski zbudował murowany dwór tuż pod zamkiem wg projektu znanego galicyjskiego architekta Feliksa Księżarskiego. Kolejny właściciel Czorsztyna – Stanisław Konstanty Drohojowski – przeprowadził tutaj prywatne badania archeologiczne, próbował również w jakiś sposób zabezpieczyć ruiny zamku czorsztyńskiego. On też w 1910 roku wmurował w skałę nad dziedzińcem zamku górnego pamiątkową tablicę poświęconą królowi Jagielle. Ostatni z właścicieli zamku – Marian Drohojowski – tuż przed wybuchem II wojny światowej prowadził prace wykopaliskowe na zamku średnim. Znaleziono wówczas sporo ceramiki oraz wyrobów kamieniarskich.
Po II wojnie światowej zamek został upaństwowiony. W latach 50-tych XX stulecia zabezpieczono najbardziej zagrożone fragmenty murów. W latach 60-tych przeprowadzono tu prace wykopaliskowe. W początkach lat 90-tych z inicjatywy Pienińskiego Parku Narodowego podjęte zostały poważne prace archeologiczno – konserwatorskie, w wyniku których zabezpieczono mury zamków górnego i średniego. W 1994 roku udostępniono do zwiedzania zamek górny. Później oddawano do użytku turystom kolejne fragmenty zamku. Obecnie można tu oglądać zamek górny, zamek średni oraz basztę Baranowskiego z tzw. „Zieleńcem”. W baszcie mieści się wystawa „Pieniny na dawnej pocztówce”.

Czynne
maj - wrzesień: codziennie w godz. od 9.00 do 18.00 (kasa do 17.40)
październik - kwiecień: za wyjątkiem poniedziałków w godz. od 10.00 do 15.00 (kasa do 14.40)
Ceny biletów
  • ulgowy 2,5 PLN
  • normalny 5 PLN
Charakterystyka obiektu
  • parking
  • sklepik z pamiątkami
Bilety
  • wstęp płatny
Mówimy w języku
  • polski

Komentarze i oceny

średnia ocena ogólna: 4.75
4 Marca 2015r. o 22:14
ocena ogólna
18 Marca 2012r. o 20:58
ocena ogólna
18 Stycznia 2012r. o 14:07
Jaga, bardzo ładne zdjęcia. Czekamy na więcej :-)
ocena ogólna
18 Stycznia 2012r. o 12:00
Ładny zameczek. Będąc w okolicy koniecznie musicie zwiedzić również Zamek w Niedzicy. Zapraszam do obejrzenia zdjęć z tego miejsca http://podroze.beatamazurek.com/?p=53
ocena ogólna
 

Dodaj komentarz

Zaloguj się tutaj


 -

Właściciel serwisu:                   Wszelkie prawa zastrzeżone. Copyright 2010-2017 © gdziebylec.pl – cała Polska w kieszeni           Developed by:   Projektowanie stron WWW